Littekens (Esthetische huid- en laserkliniek)

Wanneer esthetische chirurgie wordt ondergaan, zijn littekens een belangrijk aspect dat u in overweging dient te nemen. Littekens zijn maar zelden sierend en behoren dus tot de nadelen van plastische chirurgie. Wanneer een esthetische ingreep wordt uitgevoerd, wordt dan ook op een danig uitgedachte manier de incisie geplaatst, zodat ze voor een minimale esthetische hinder zorgt. Het litteken is dus wel degelijk aanwezig. Vaak wordt het litteken geplaatst in plooien en in minder zichtbare lichaamsgedeelten. Wat moet u weten over wondverzorging, evolutie en behandeling van een litteken wanneer u een esthetische ingreep ondergaat?

Voor de ingreep

In overleg met de chirurg wordt bepaald waar er een litteken wordt geplaatst. Soms zijn er keuzemogelijkheden, zoals bijvoorbeeld bij een borstvergrotende operatie, soms is geen enkele keuze voorhanden, zoals bijvoorbeeld bij een facelift of onderooglidcorrectie. De chirurg informeert u uitvoerig over de zichtbaarheid van het litteken.

Hoe kunt u uw huid optimaal voorbereiden voor een goede litteken evolutie en behandeling?

Een gezonde, goed gereinigde huid bevordert de goede littekenevolutie. U dient daartoe enkel op de door u gebruikelijke manier uw dagelijkse lichaamshygiëne toe te passen. De dag van de operatie mag u hoogstens wat vochtinbrengende crème aanbrengen, en verder op het gelaat geen make-up. Wanneer een ingreep aan het gelaat wordt ondergaan, mogen geen neus- of oorbellen gedragen worden. Bij een ingreep aan de armen dienen de ringen aan de vingers verwijderd te worden.

In tegenstelling tot wat sommige patiënten denken, worden er nooit hoofdharen weggeknipt. Schaamhaar en okselhaar worden bij bepaalde ingrepen wel weggeschoren. Wat het scheren betreft, dienen een aantal specifieke opmerkingen gemaakt te worden. Als u verkiest uzelf te scheren, dient dat te gebeuren ongeveer een drietal dagen voor de ingreep, en niet de dag ervoor. Als u zich te kort voor de ingreep scheert, kunnen zich bacteriën nestelen rond de overgebleven haarwortels en voor infectie zorgen. Een andere optie is de scheerbeurt uit te stellen tot net voor de operatie, en dit in het ziekenhuis door de verpleegkundigen laten doen. Ontharing met crème mag echter wel net voor de ingreep door uzelf worden gedaan. Ontharing met hars en epilatie moeten minstens één week voor de ingreep uitgevoerd worden.

Bij een facelift wordt vaak aangeraden de hoofdharen een tweetal dagen voor de ingreep te wassen met specifieke desinfecterende shampoo.

Soms wordt u ook aangeraden één week voor de operatie te starten met arnicadruppels. Dit homeopathisch product zou zorgen voor minder zwelling en minder bloeduitstorting, wat de littekenvorming ten goede kan komen.

Verzorging van de wond.

Wondverzorging is sterk afhankelijk van de plaats van de insnede, en van het soort wond.

Heel vaak worden kleine wondjes getapet en bedekt onder zelfklevende plastic folie, die u toelaat te douchen. Deze pleisters dienen ter plaatse te blijven tot u komt voor wondcontrole of om de hechtingen te verwijderen. Grotere wonden kunnen niet op deze manier verpakt worden. Vaak zal een droog kompres, al dan niet met een vettige antibiotische zalf of vetverband, volstaan.

Baden en douchen is meestal reeds een dag na de ingreep toegestaan. Ook het wassen van de haren mag reeds gebeuren de dag na de operatie, zelfs bij een facelift. Het is een mythe dat een wond niet nat mag worden. Roken blijkt een zeer nefaste invloed te hebben op littekenvorming. In de Verenigde Staten is het zelfs zo dat bepaalde operaties (zoals een facelift) niet uitgevoerd worden bij patiënten die roken, en dit om medicolegale redenen. Het wordt dan ook aangeraden te stoppen met roken minstens zes weken voor de ingreep. Dit zal ongetwijfeld leiden tot een betere littekenvorming.

Nazorg van een wond

Eenmaal de hechtingen verwijderd zijn, wordt u meestal aangeraden nog gedurende één à twee weken een beschermende tape over het wondje aan te brengen. Daarna start de fase van rijping van het litteken. Deze periode neemt ongeveer één tot anderhalf jaar in beslag. Wat kunt u doen in deze periode om het litteken zo gunstig mogelijk te laten evolueren?

Een goede behandeling is massage: een heilig middel voor een goed litteken. U masseert het litteken dagelijks twee maal gedurende een vijftal minuten met een crème. Belangrijk is te weten dat de crème minder belangrijk is dan de massage. Het is vooral de massage die het litteken stimuleert voor een goede vorming. De crème is enkel bedoeld om de huid te beschermen tegen wrijving en het eventueel ontstaan van rode wrijfoppervlakken. Gewone vochtinbrengende crème of dagcrème is aanbevolen. U kunt desgewenst ook gebruik maken van littekencrèmes. Van littekencrèmes dient echter gezegd te worden dat er geen enkele wetenschappelijke basis bestaat die zou aantonen dat de kwaliteit van het litteken door een bepaalde littekencrème beter wordt.

In bepaalde omstandigheden wordt ook aanbevolen siliconenpleisters te gebruiken. Deze worden meestal voorgeschreven bij een abnormale zogenaamde hypotrofische littekenvorming. Bepaalde plaatsen op het lichaam zijn ervoor bekend duidelijke littekens na te laten, zoals de schouders, de rug en het decolleté. Er wordt in dat geval sneller overgegaan tot het voorschrijven van dergelijke siliconenpleisters. Deze pleisters dienen volgens de instructies van de arts te worden gebruikt, en dat houdt een gebruik in van indien mogelijk 24 uur per dag, en dat gedurende een viertal maanden.

In uitzonderlijke omstandigheden, bijvoorbeeld na brandwonden, wordt gebruik gemaakt van drukkledij. Ook hier dient u de instructies van de arts voor uw specifiek geval te volgen.

De evolutie van een litteken

Een litteken evolueert tot volledige "rijping" gedurende een periode van 12 tot 18 maanden. Een rijp litteken is vlak en wit of huidskleurig. In de periode van rijping van het litteken komt er steeds een periode voor waarbij het litteken rood kan zijn. Deze roodheid ontstaat meestal geleidelijk enkele weken tot maanden na de operatie, bereikt zijn maximum rond de derde tot vierde maand, om daarna geleidelijk wit te worden. De intensiteit van de roodheid hangt sterk af van persoon tot persoon, evenals van de plaats op het lichaam.

Abnormale littekenvorming (zogeheten hypertrofische littekens of keloiden) kenmerken zich door een zeer uitgesproken roodheid met vaak een branderig en jeukend gevoel. Soms kunnen ze zelfs pijnlijk zijn. Deze littekens kunnen met diverse middelen verholpen worden, maar zelfs dan evolueren ze zeer traag. Gebruik van siliconenpleisters, injecties met corticoïden, drukpakken, bestraling zijn enkele van de gebruikte methodes.